Badania mikrobiologiczne kosmetyków

Badania mikrobiologiczne kosmetyków są niezbędnym elementem oceny ich bezpieczeństwa, jakości oraz zgodności z wymaganiami

Produkty kosmetyczne – takie jak kremy, emulsje, szampony, mydła, kosmetyki kolorowe czy produkty do higieny osobistej – mogą stanowić środowisko sprzyjające rozwojowi mikroorganizmów, w tym bakterii, drożdży i pleśni.

Celem badań mikrobiologicznych jest potwierdzenie, że kosmetyk:

  • spełnia wymagania mikrobiologiczne określone w normach ISO,

  • jest wolny od drobnoustrojów chorobotwórczych,

  • zachowuje stabilność mikrobiologiczną przez cały deklarowany okres trwałości,

  • jest bezpieczny w warunkach normalnego i przewidywalnego stosowania.

Badania wykonywane są zgodnie z aktualnymi normami międzynarodowymi oraz zwalidowanymi procedurami laboratoryjnymi, a uzyskane wyniki mogą być wykorzystywane w dokumentacji rejestracyjnej oraz Raportach Oceny Bezpieczeństwa Kosmetyku (CPSR).

Zakres badań mikrobiologicznych

Badania ilościowe:

  • ogólna liczba drobnoustrojów tlenowych (bakterie mezofilne),

  • ogólna liczba drożdży i pleśni.

Badania jakościowe – wykrywanie drobnoustrojów patogennych:

  • Pseudomonas aeruginosa

  • Staphylococcus aureus

  • Escherichia coli

  • Candida albicans

  • Cutibacterium acnes (dawniej Propionibacterium acnes)

Badania uzupełniające:

  • test skuteczności układu konserwującego (Challenge Test),

  • badanie aktywności wodnej (aw).

Test skuteczności układu konserwującego (Challenge Test)

Test konserwacji pozwala ocenić zdolność zastosowanego układu konserwującego do ograniczenia wzrostu mikroorganizmów w trakcie użytkowania kosmetyku. Badanie to jest wymagane dla większości produktów kosmetycznych i stanowi istotny element dokumentacji bezpieczeństwa.

Normy i metody badawcze

Badania mikrobiologiczne kosmetyków prowadzone są zgodnie z następującymi normami:

  • ISO 21149:2020 – oznaczanie ogólnej liczby drobnoustrojów tlenowych

  • ISO 17516:2014 – mikrobiologiczne kryteria jakości kosmetyków

  • ISO 22717:2015 – wykrywanie Pseudomonas aeruginosa

  • ISO 18416:2015 – wykrywanie Candida albicans

  • ISO 11930:2012 – ocena skuteczności układu konserwującego

Badania realizowane są z zachowaniem zasad dobrej praktyki laboratoryjnej, co zapewnia wysoką wiarygodność wyników oraz ich akceptację przez jednostki certyfikujące, audytorów i organy nadzorcze. 

Zastosowanie wyników badań

Wyniki badań mikrobiologicznych mogą być wykorzystane m.in. do:

  • przygotowania Raportu Oceny Bezpieczeństwa Kosmetyku (CPSR),

  • weryfikacji skuteczności systemu konserwacji,

  • kontroli jakości produkcji,

  • oceny stabilności mikrobiologicznej produktu,

  • wprowadzania kosmetyków do obrotu na rynku UE.

FAQ – Badania mikrobiologiczne kosmetyków

Czy badania mikrobiologiczne kosmetyków są obowiązkowe?

Tak. Badania mikrobiologiczne są wymagane przez Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 i stanowią niezbędny element dokumentacji bezpieczeństwa kosmetyku, w tym Raportu Oceny Bezpieczeństwa Kosmetyku (CPSR).

Badaniom podlegają wszystkie kosmetyki wprowadzane do obrotu, w szczególności produkty zawierające wodę, emulsje, produkty do higieny osobistej, kosmetyki do makijażu, kosmetyki do pielęgnacji skóry i włosów oraz produkty przeznaczone do stosowania w okolicach oczu i błon śluzowych.

Challenge Test (test skuteczności układu konserwującego) polega na kontrolowanym zaszczepieniu kosmetyku wybranymi mikroorganizmami i ocenie skuteczności systemu konserwacji. Badanie to jest wymagane dla większości kosmetyków i powinno być wykonane przed wprowadzeniem produktu do obrotu.

Czas realizacji zależy od zakresu badań. Standardowe badania mikrobiologiczne trwają zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni roboczych, natomiast Challenge Test wymaga dłuższego czasu ze względu na harmonogram inkubacji.

Liczba próbek zależy od rodzaju kosmetyku oraz zakresu badań. Szczegółowe informacje dotyczące ilości i sposobu dostarczenia próbek przekazywane są indywidualnie przed rozpoczęciem badań.

Tak. Wyniki badań mikrobiologicznych są integralną częścią Raportu Oceny Bezpieczeństwa Kosmetyku (CPSR) i mogą być bezpośrednio wykorzystane w dokumentacji wymaganej do wprowadzenia produktu na rynek UE.

Tak. Badania mogą być realizowane zarówno dla gotowych produktów, jak i dla próbek na etapie rozwoju receptury, w celu optymalizacji składu oraz doboru odpowiedniego systemu konserwującego.

Tak. Wszystkie badania mikrobiologiczne realizowane są zgodnie z aktualnymi normami międzynarodowymi ISO oraz zwalidowanymi procedurami laboratoryjnymi.